Als Nederlandse gepensioneerde die naar Italië verhuist, vraagt u zich terecht af: waar en hoeveel belasting betaal ik over mijn pensioen? Het antwoord hangt af van het type pensioen, uw woonstatus en het belastingverdrag tussen Nederland en Italië. In dit artikel leest u precies hoe uw AOW, bedrijfspensioen en lijfrente worden behandeld in de Italiaanse belastingwetgeving van 2026.
⚠️ Belangrijke informatie
Dit artikel is uitsluitend bedoeld ter informatie en vormt geen juridisch, fiscaal of financieel advies. Raadpleeg een gekwalificeerde professional voor uw persoonlijke situatie.
📌 Samenvatting
- Nederland en Italië hebben een belastingverdrag dat bepaalt welk land heffingsrecht heeft over uw pensioen
- AOW wordt in de meeste gevallen in Nederland belast, zelfs als u in Italië woont
- Bedrijfspensioenen kunnen onder de Italiaanse vlaktaks van 7% vallen als u in een subsidieregio woont
- Fiscale woonplaats in Italië is bepalend voor uw totale belastingpositie
Het belastingverdrag Nederland-Italië: de basis
Nederland en Italië hebben in 1990 een verdrag ter voorkoming van dubbele belasting gesloten. Dit verdrag is essentieel voor elke Nederlandse gepensioneerde die naar Italië verhuist. Het bepaalt welk land het recht heeft om belasting te heffen over verschillende inkomensstromen.
Het verdrag maakt onderscheid tussen overheids- en privépensioenen. Die twee categorieën worden fundamenteel anders behandeld, en verwarring hierover is een van de meest gemaakte fouten bij expatriaten.
Voor de meeste gepensioneerden geldt dat zij na inschrijving in Italië (en uitschrijving uit Nederland) fiscaal inwoner worden van Italië. Maar dat betekent níet automatisch dat Italië belasting mag heffen over alle inkomsten.
AOW: Nederland blijft heffen
De AOW valt onder artikel 18 en 19 van het belastingverdrag. Omdat de AOW een sociale verzekeringsprestatie is die door de Nederlandse overheid wordt betaald via de SVB (Sociale Verzekeringsbank), houdt Nederland het heffingsrecht.
Dat betekent concreet: ook als u in Italië woont en Italiaans belastingplichtig bent, blijft u in Nederland belasting betalen over uw AOW-uitkering. De SVB houdt loonheffing in aan de bron. U ontvangt uw AOW dus netto op uw rekening.
💡 Goed om te weten
U kunt bij de Belastingdienst een verzoek indienen om vrijstelling van loonheffing te krijgen op uw AOW, als u aantoont dat u in Italië belastingplichtig bent. Dit voorkomt dubbele heffing. Raadpleeg een belastingadviseur voor de juiste procedure.
In de praktijk vullen veel gepensioneerden in Nederland nog steeds een aangifte in, juist om te voorkomen dat er te veel of te weinig wordt ingehouden. Controleer uw situatie jaarlijks, want de regels kunnen wijzigen.
Bedrijfspensioen en lijfrente: complexer verhaal
Bedrijfspensioenen (zoals ABP, PMT of een pensioen via uw voormalige werkgever) vallen onder een andere regeling. Hier geldt het woonlandbeginsel: als u fiscaal inwoner bent van Italië, heeft Italië in principe het recht om belasting te heffen.
Dit opent de deur naar de bekende Italiaanse vlaktaks van 7% voor gepensioneerden. Als u in een subsidieregio woont — denk aan Calabrië, Sicilië, Sardegna of Molise — kunt u in aanmerking komen voor dit bijzondere belastingregime.
Lijfrenten die via een Nederlandse verzekeraar worden uitbetaald, vallen doorgaans ook onder Italiaanse belastingheffing als u fiscaal inwoner bent van Italië. Let op: de fiscale behandeling hangt sterk af van hoe de polis is opgebouwd en wanneer premies zijn betaald.
Overheidspensioenen: uitzondering op de regel
Heeft u gewerkt bij de Nederlandse overheid, defensie, politie of onderwijs? Dan valt uw pensioen mogelijk onder de categorie "overheidspensioenen" in het verdrag. Voor die categorie geldt doorgaans dat Nederland het exclusieve heffingsrecht behoudt, ongeacht waar u woont.
Het ABP-pensioen valt hier vaak onder, maar niet altijd — het hangt af van de sector en de aard van uw dienstverband. Een belastingadviseur met expertise in het Nederland-Italië belastingverdrag kan uw specifieke situatie beoordelen.
⚠️ Let op
De grens tussen een "overheidspensioen" en een "privépensioen" is niet altijd duidelijk. Onderwijzers die via het ABP pensioen opbouwen vallen soms onder de overheidscategorie, maar niet altijd. Laat uw pensioenbrieven controleren door een specialist.
Vergelijkingstabel: belastingheffing per pensioentype
| Type pensioen | Heffingsbevoegd land | Vlaktaks 7% mogelijk? | Opmerking |
|---|---|---|---|
| AOW (SVB) | Nederland | Nee | Sociale verzekering, Nederland houdt heffingsrecht |
| Bedrijfspensioen (privé) | Italië (woonland) | Ja, in subsidieregio's | Tarief normaal tot 43%, vlaktaks indien van toepassing |
| Overheidspensioen (ABP e.a.) | Nederland | Nee | Afhankelijk van sector en dienstverband |
| Lijfrente (privé) | Italië (woonland) | Ja, in subsidieregio's | Fiscale behandeling afhankelijk van polisstructuur |
| Gemengd pensioen | Gesplitst per component | Gedeeltelijk | Elke stroom apart beoordelen |
Italiaans belastingtarief zonder vlaktaks
Wie niet in aanmerking komt voor de vlaktaks van 7%, valt onder het reguliere Italiaanse inkomstenbelastingtelsel (IRPEF). De tarieven in 2026 zijn als volgt gestructureerd:
- Tot €28.000: 23%
- €28.001 tot €50.000: 35%
- Boven €50.000: 43%
Dit zijn hogere tarieven dan veel gepensioneerden verwachten. Een bedrijfspensioen van €30.000 per jaar wordt dan belast tegen 35% over het meerdere boven €28.000. Daar komen gemeentelijke opcenten bij, die per gemeente variëren tussen 0,1% en 0,8%.
Het voordeel is dat Italië diverse aftrekposten kent, waaronder zorgkosten, huuruitgaven en energiebesparende investeringen. Een lokale belastingadviseur (commercialista) kan u helpen uw belastbare grondslag te optimaliseren.
Dubbele belasting vermijden: praktische stappen
Dubbele belasting is de nachtmerrie van elke expat, maar met de juiste aanpak vrijwel altijd vermijdbaar. Het belastingverdrag voorziet in verrekeningsmechanismen: belasting betaald in Nederland over AOW mag in Italië worden verrekend, zodat u per saldo niet tweemaal betaalt.
De praktische stappen zijn:
- Schrijf u officieel uit uit Nederland en in bij uw Italiaanse gemeente (zie ook onze gids over verblijfsvergunning Italië)
- Vraag een "attestato di residenza fiscale" aan bij de Agenzia delle Entrate
- Informeer de SVB en uw pensioenfonds over uw nieuwe woonstatus
- Dien jaarlijks aangifte in bij de Agenzia delle Entrate (Modello 730 of Redditi PF)
- Bewaar alle bewijsstukken van in Nederland ingehouden belasting
Fiscale woonplaats correct vaststellen
De Italiaanse belastingdienst hanteert het principe dat u fiscaal inwoner bent van Italië als u meer dan 183 dagen per jaar in Italië verblijft, er uw gewone verblijfplaats heeft, of er het centrum van uw belangen heeft gevestigd. Aan één van deze voorwaarden voldoen is voldoende.
Let op: als u nog een woning in Nederland aanhoudt en er geregeld verblijft, kunnen beide landen u als fiscaal inwoner beschouwen. Dit leidt tot ingewikkelde situaties die alleen via het verdrag worden opgelost door de "tie-breaker rules" toe te passen. Zorg voor duidelijkheid vóór uw verhuizing.
Veelgestelde vragen
Moet ik in Nederland aangifte blijven doen na mijn verhuizing naar Italië?
Dat hangt af van uw inkomenssituatie. Als u uitsluitend inkomsten ontvangt waarover Nederland heffingsbevoegd is (zoals AOW of overheidspensioen), dan wel. Als u uitsluitend Italiaans belastbaar inkomen heeft, vervalt die verplichting in de meeste gevallen. Een belastingadviseur kan dit voor uw specifieke situatie bevestigen.
Kan ik de vlaktaks van 7% combineren met mijn AOW?
De AOW blijft in Nederland belast en valt buiten het Italiaanse vlaktaksregime. De vlaktaks van 7% geldt voor buitenlandse inkomsten die in Italië belastbaar zijn, zoals uw bedrijfspensioen of lijfrente. Beide kunnen dus naast elkaar bestaan, maar op verschillende inkomstenstromen.
Wat is de uiterste datum voor belastingaangifte in Italië?
Voor het belastingjaar 2025 geldt als deadline voor het Modello 730 doorgaans 30 september 2026, en voor het Modello Redditi PF 31 oktober 2026. Controleer de actuele datums op de website van de Agenzia delle Entrate (agenziaentrate.gov.it), want deze kunnen jaarlijks wijzigen.
Hoe werkt de belastingverrekening als Nederland al heeft ingehouden?
U geeft in uw Italiaanse aangifte aan welk bedrag in Nederland is ingehouden. Italië verrekent dit bedrag met de eventueel verschuldigde Italiaanse belasting. U betaalt het verschil bij of krijgt het terug. Bewaar altijd een jaaropgave van uw pensioenfonds en de SVB als bewijs.
Moet ik vermogen in Nederland ook opgeven aan de Italiaanse belastingdienst?
Als fiscaal inwoner van Italië bent u in principe wereldwijd belastingplichtig. Vermogen in het buitenland moet worden opgegeven via het formulier RW in uw Italiaanse aangifte (Quadro RW). Er geldt een vrijstelling voor kleine bedragen, maar een woning of beleggingsportefeuille in Nederland moet doorgaans worden vermeld.
Conclusie
De belasting op uw Nederlands pensioen in Italië is geen eenvoudig verhaal: het hangt af van het type pensioen, uw woonstatus en de toepassing van het belastingverdrag. AOW blijft vrijwel altijd in Nederland belast, terwijl bedrijfspensioenen en lijfrenten in Italië belastbaar zijn — en mogelijk in aanmerking komen voor de gunstige vlaktaks van 7%.
Vroegtijdige voorbereiding is essentieel. Laat uw situatie beoordelen door een specialist vóór u verhuist, zorg voor een correcte uitschrijving in Nederland en inschrijving in Italië, en onderhoud jaarlijks contact met uw belastingadviseur. Zo geniet u optimaal van uw pensioen onder de Italiaanse zon zonder fiscale verrassingen.
Wilt u een volledig overzicht van alles wat u moet regelen voor uw pensioen in Italië? Bekijk dan onze complete gids voor Nederlandse gepensioneerden.